«Қалай зорлық-зомбылықтың құрбаны болмауға болады»

Ол үшін бес ережені біржола игеру  керек:

• Бейтаныс  адамдармен сөйлеспе және оларды  үйге  кіргізбе.

• Олармен лифтке  және кіреберіске   кірме.

• Бейтаныс  адамның  көлігіне  отырма.

• Мектептен кейін көшеде кешігіп қалма. Әрқашан қайда, кіммен және қай бағытпен үйге қайтатыныңды ата-анаңа ескерт.

• Әлеуметтік желіде бейтаныс адамдардың хабарламаларына жауап берме және хабарлама жіберме. Егер таныс емес адам саған балағат сөздермен хабарлама  жазса  дереу  ата-анаңа  айт.

Әрқашан «ЖОҚ»деп  жауап  бер:

• Егер саған қонаққа кіруге немесе үйге жеткізу ұсынылса, тіпті көршілер болса да.
• Егер бейтаныс адам бір нәрсе берсе немесе бір жаққа шақырса, өте қатты қызықтырып жатсада. Үйге келгенде міндетті түрде ол адам туралы үлкендерге айт.
• Егер сенен көшені қалай табуға болатындығын сұраса қалай баруға болатындығын түсіндір, бірақ ешқашанда шығарып салма. Саған үйге бару керектігін  түсіндір.
• Егер бейтаныс адам сені аңдып жүрсе, сен үйіңе келгендей кейіп таныт, туысыңды терезеден  көріп  тұрғандай қолыңды бұлғап  шақыр.
• Егер істей алсаң, шабуылшыны біраз уақытқа шатастырып, көңілін аудару үшін бетіне бір нәрсе лақтыр, (мысалы, портфель, аяқ киім сөмкесі немесе жай ғана бір уыс ұсақ-түйек), адам көп жерге қарай  қаш.
• Егер көлікке зорлықпен отырғызып жатса, өтіп бара жатқан адамдардың көңілін өзіңе аудару үшін «Бұл менің әкем (анам) емес», «Мені шақырып жатыр!» деп қатты  айқайла.
• Қауіпсіз жерде болғанда, дереу полицияға хабарласып, не болғанын айт, анық мекен-жайды, сондай-ақ белгілерін және шабуылшының кеткен бағытын айт.

Памятка для детей

«Как не стать жертвой насилия»

Для этого нужно навсегда усвоить правило пяти «НЕ»:

• Не разговаривай с незнакомцами и не впускай их в дом.

• Не заходи с ними в лифт и  подъезд.

• Не садись в машину к незнакомцам.

• Не задерживайся на улице после школы. Всегда предупреждай родителей, с кем, куда и по какому маршруту идешь  домой.

• Не отвечай на сообщения от незнакомцев в Интернете и
   не отправляй смс. Если незнакомец пишет тебе оскорбительные сообщения- сразу сообщи родителям. 

Всегда отвечай «НЕТ!»:

• Если тебе предлагают зайти в гости или подвезти до дома, пусть даже это соседи.
• Если незнакомец угощает чем-то или приглашает пойти куда-то, даже если очень интересно. Придя домой, надо обязательно рассказать взрослым об этом  человеке.
• Если тебя спрашивают, как найти улицу, объясни, как дойти, но, ни
   в коем случае не провожай. Отвечай, что тебе надо пойти домой.
• Если незнакомец преследует тебя, сделай вид, что ты подошел
   к своему дому, помаши рукой и позови родственников, которых как будто видишь в окне.
• Если можешь, брось что-нибудь в лицо нападающему (например, портфель, мешок с обувью или просто горсть мелочи), чтобы на некоторое время привести его в замешательство и отвлечь. Убегай в сторону, где много людей.
• Если насильно сажают в машину, кричи громко, чтобы привлечь внимание прохожих со словами: «Это не мой папа (мама)!,«Меня зовут …….»!
• Оказавшись в безопасности, немедленно позвони в полицию, сообщи что произошло, точный адрес, а также приметы и направление, куда ушёл нападавший.

«Қалай балаға зорлық-зомбылықтың құрбаны болмауға болады»

v Балаға егер өзіне төнген қауіптілікті сезсе, кез келген үлкен адамға «ЖОҚ» деп айтуға құқығы бар екенін үйретіңіз.

v Егер біреу оны ұстауға әрекет етсе, балаға «Бұл менің әкем емес  (анам емес)», деп қатты айқайлауды үйретіңіз. Бұл жан-жағыңыздағылардың көңілін аударып,  қылмыскерді қорқытады.

v Баланы қайда баратынын, қай бағытпен, қай уақытта қайтатынын, кіммен болатынын, егер жоспары ауысса қоңырау шалу керектігін үйретіңіз.

v Баланы балабақшадан және мектептен өзіңіз алып кетуге тырысыңыз.
 Егер басқа біреу алып кететін болса ертерек ескертіңіз.

v Балаға құпия сөз ойластырыңыз. Егер бөтен адам құпия  сөзді білмесе ол адаммен кетпеуі және бөтен көлікке отырмауы керек екенін айтыңыз.

v Балаңызға жалғыз емес достарымен бірге қыдыру керек екендігін жеткізіңіз. Жалғыз қыдырған бала қылмыскердің көңілін өзіне аударады.

v Баланы жылына бір рет суретке түсіріңіз. Келеңсіз жағдайларда сізде жаңа суреті болады.

v Балаларды әлеуметтік желіде «еркін жүзгізбеңіз». Баланың әлеуметтік желідегі өміріне белсене атсалысыңыз.

v Балаға әлеуметтік желідегі қауіптілік жайлы ақпарат беріңіз. Егер бала басқа әлеуметтік желідегі қолданушыдан теріс қылыққа немесе зорлық-зомбылыққа тап болса, оған дереу жақын адамдарына хабарлау керек екендігін түсіндіріңіз.  

v Бала барлық жағдайды айтып беретін ата-ана болыңыз. 

Бала әрқашан оны жақсы көретініне сенімді болуы керек және егер ол жоғалып кетсе немесе ұрланса, оны іздеуді тоқтатпайтыныңызды айтыңыз.   

Памятка для родителей

«Как не стать ребенку жертвой насилия»

• Научите ребёнка тому, что он имеет право сказать «НЕТ» любому  взрослому, если почувствует исходящую от него опасность.

• Научите ребёнка громко кричать «Это не мой(я) папа (мама)!», если
   кто-то пытается его схватить. Это привлечёт внимание окружающих                          и отпугнёт преступника.

• Научите ребёнка сообщать, куда он идёт, по какому маршруту, когда собирается вернуться, с кем будет; что он должен позвонить, если его планы изменятся.

• Старайтесь сами забирать ребёнка из детского сада и школы, предупреждайте заранее, если будет забирать кто-то другой.

• Придумайте пароль для ребёнка. Ребёнок не должен идти с чужим человеком или садиться вне знакомую машину, где не знают этот пароль.

• Убедите ребёнка в том, что гулять с компанией друзей безопаснее, чем одному. Преступников привлекает одиноко гуляющий  ребёнок.

• Фотографируйте ребёнка не менее одного раза в год. В худшем случае у вас будет наиболее свежая  фотография.

• Не отправляйте детей в «свободное плавание» по Интернету. Старайтесь активно участвовать в общении ребенка с Интернетом.

• Информируйте ребенка о возможностях и опасностях в сети Интернет. Объясните, что если ребенок столкнулся с негативом или насилием от другого пользователя Интернета, ему надо сообщить об этом близким людям.

• Будьте такими родителями, которым ребёнок может рассказать обо всём, что с ним случилось. Ребёнок должен быть уверен в том, что вы всегда будете любить его и не перестанете искать его, если он будет потерян или похищен.